Меѓународен ден на трудот 2023

Меѓународен ден на трудот  меѓународен празник кој се празнува на 1 Mај и е посветен на борбата за зачувување и унапредување на правата на работниците.

Од прославата на 1 мај во Куманово во 1909 година за која се смета дека е првата прослава на празникот во Куманово. Поголемиот дел од луѓето биле членови на Кумановската револуционерна организација, а меѓу нив има шивачки работници, чевларски работници, интелектуалец, калајџија, млекар и др.

Овој празник се одбележува на 1 мај во знак на почит кон жртвите на штрајкот што се одржал од 1 до 4 мај 1886 г. во Чикаго. На овој штрајк, организиран со цел воведување на осумчасовен работен ден, била употребена сила од страна на полицијата, при што имало и жртви. Подоцна, организаторите на штрајкот биле изведени на суд, при што четворица од нив биле погубени. Во знак на почит кон жртвите од чикашкиот штрајк, Втората интернационала на својот оснивачки конгрес во 1889 донесе декларација со која се повикуваат работниците од целиот свет на демонстрации на 1 мај со цел подобрување на својата положба. Оттогаш, традиционално, на 1 мај секоја година во повеќе земји ширум светот се одржуваат демонстрации во знакот на одбележувањето на Меѓународниот ден на трудот.

Меѓународниот ден на трудот е државен празник во повеќе земји во светот, пред сè во комунистичките и бившите комунистички земји. И во Република Македонија, Меѓународниот ден на трудот има статус на празник. Притоа, до 2006 година, тој се празнувал 2 дена, на 1 и 2 мај, а од 2007 година се празнува само еден ден. 

Во Македонија, празникот вообичаено не се одбележува политички и, наместо тоа, се користи како ден за екскурзии во природата. Меѓународниот ден на трудот како мотив во книжевноста.

Први мајски празник на османлискиот период во Скопје, 1909 година.

Томина Недела

Томина Недела или Нова Недела, Антипасха, во западното христијанство како Бела Недела или Мал Велигден (лат. Dominica in albis) — значаен христијански празник кој се прославува во првата недела по Велигден и е посветен на светиот апостол Тома. Кога Исус Христос се јавил на апостолите, Тома не бил со нив, а кога тие му кажале дека го виделе учителот тој не поверувал и им одговорил: „Дури не ги видам клинците на рацете Негови, и не го ставам прстот свој во раните од клинците, и не ја ставам раката своја во ребрата Негови, нема да поверувам“.

Поради тоа, апостолот Тома е наречен Неверен Тома. По осум дена кога и Тома бил со другите апостоли Христос пак им се јавил при што посебно му се обратил на Тома: „Дај го прстот свој овде и види ги рацете Мои; дај ја раката своја и стави ја во ребрата Мои; и не биди неверлив но верлив!“ На тоа Тома одговорл и рекол: „Господ мој и Бог мој!“ Исус му рече: „Тома, ти поверува, оти ме виде; блажени се оние, кои не виделе, а поверувале“.


Житие

Апостол Тома
Тој е познат и како Томас или Близнак, е еден од дванаесетте апостоли. Тој е можеби најпознатиот апостол кој не верувал во Христовото воскресение. Исто така тој е и единствениот апостол кој отишол надвор од Римското Царство да го проповеда Евангелието, односно во Персија, Кина и Индија. За него се смета дека можеби е првиот католик во западниот свет. Во Евангелието на Јован во 11:16, се споменува дека кога Свети Лазар починал, апостолите на еден начин се спротиставиле на Исус Христос да се вратат во Јудеја, Свети Тома смело одговорил: “Да одиме и ние да умраме со Него“. Свети Тома е единствениот апостол кој присуствувал на Успението на Пресвета Богородица на небото. Останатите апостоли биле специјално дојдени во Ерусалим за самиот погреб на Дева Марија. Апостол Тома е почитуван како светец во Римокатоличката црква и Православна црква. Римокатоличката црква неговото име го славела на 21 декември. Таа била преместена поради тоа што на истата дата е починал Свети Петар Канисиус. Така, во римокатоличката и англиканската црква, Свети Тома се чествува на 3 јули.

Во Православната црква. Источнокатоличката црква Свети Томе го чествуваат во недела, односно една недела по Великден. Црквите кои го следаат јулијанскиот календар, празникот на Свети Тома го чествуваат на 6 октомври.

Празнување

Во Византија, од Пасха до Антипасха не се случувале коњски трки, ниту пак било кои други игри. Оние кои се крштевале на Велика Сабота се облекувале само во бела боја, по што од овој ден продолжувале да се облекуваат вообичаено, на овој ден жените повторно бојадисуваат јајца и ги подаруваат за душите на своите покојни блиски, како веруваат дека така ќе ги заштитат од реинкарнација (повампирување).

ВЕЛИКИ ПЕТОК 2023

Секој ден од оваа недела која е најтешка од Велигденскиот пост има посебно значење и посебни обичаи.

Cтотини верници денеска на Голем Петок го посетиja манастирот "Свети Архангел Михаил", вгнезден под Марковите кули во Прилеп. Верниците стигнаа да запалат свеќа, да остават велигденско јајце и да налеат од лековитата вода што извира од под манастирот. Велат, за здравје, оти денеска е денот и на лековитите води.

Во петок е големиот ден, Велики петок, кој воедно е неработен ден. Голем број посетители отидоа и нагости во најстарата Прилепска населба Варош, зашто Голем Петок за жителите е вековна традиција.

Велики петок се празнува со свети литургии и принесување на бескрвна жртва, со читање извадоци од евангелијата од делот кој ја опишува неделата на страдањата на Синот божји.

Времето на смртта и симнувањето на телото Христово од крстот во Црквата се одбележува со вечерно богослужење и со посебен ритуал на изнесување на покривката, на посебно украсена маса пред олтарот кој го симболизира гробот на Христос.

Потоа трипати се обиколува црквата со покривката што го симболизира Исусовото погребување придружено со звуци на тропала. Црвената прекривка на која се извезени слики од Господовото страдање стои пред олтарот и се целива до денот на неговото воскресение.

      бpaвo ❤🙏🏻 (ce иcкaчиja дo Гоpe)

Обичај е на тој ден да се вапсаат велигденски јајца во црвена боја, која со симболичка смисла ја претставува невино пролеаната крв на Христос. Според христијанското учење, страдањето му претходи на воскресението, а без страдање и смрт нема воскресение.

Православниот канон за Велики петок предвидува строг пост со вода, а многу верници на тој ден не пијат, ниту јадат до зајдисонце. 

За овој ден Црквата пропишува најстрог пост, денот да помине без јадење и пиење (освен за немоќните и престарените), во знак на таговно сеќавање на настаните од она време. Покрај постот, на денот на христијанската жалост не се работи по дома, ниту на поле.

#ПРАЗНИК
#ВЕЛИКИ ПЕТОК

#nashemaalo 

Велигден или Воскресение Христово 2023

Велигден или Воскресение Христово  најважниот верски празник во православниот календар. 

             

Христијанските верници овој празник го прославуваат воскреснувањето на нивниот бог Исус Христос по неговата смрт со распнување околу 27-33 година од н. е. третиот ден по неговата смрт, сметајќи го и денот на смртта т.е. првиот ден, недела по Велики петок.

Oвој празник го прocaвивне вo cтaрa цpквa вo Прилeп, Македониja. 

 

Обичаи

На велики Четврток се вапцуваат првите три јајца. Првото јајце е посветено на Бога, второто на домаќинот на куќата и третото за бериќет и среќа. Тогаш не смее да се вапсува други јајца. Порано се бојадисувале само црвени јајца, а се верува дека овој обичај потекнува од Марија Магдалена, која според Библијата, однела јајца обоени во црвена боја пред тогашниот римски цар Тибериј кога се дознало дека Христос Воскреснал. 

На Велики Петок е строгиот пост. Правилниот пост е само да се пијат течности поточно вода, чај итн. На тој ден, Исус бил распнат. Христијаните во тоа време постеле од жалост. Бидејќи јадењето претставувало задоволство тие сметале дека не треба да јадат. 

Иако Велики Петок е најтажниот ден за сите христијани во светот, Велигден веднаш по Божик се смета за најрадосен Xристијански празник. На велика Сабота Исус веќе умрел. 

Тогаш, навечер се оди во црква и околу полноќ се кружи околу црквата, а потоа се кршат вапцаните јајца. 

Во неделата се мрси. На тој ден, Исус воскреснал. 

На ден Велигден: Понеделник и Вторник, кои се по него, православните христијани во светот се поздравуваат со Христос Воскресна и се одговара со Вистина Воскресна.

Величетврток 2023

Велики четврток или Величетврток — ден од Страдалната седмица. Според источното христијанство тој е шести ден од Страсната седмица, односно пет дена по Лазаровата сабота и четири по Цветници. А според западното христијанство тој е петти ден од страсната седмица, односно четири дена по Цветници.

На овој ден се прави спомен на светото миење на нозете, Тајната вечера, предавањето на страшните тајни, Првосвештеничката натприродна молитва, и самото предавство на Христос.

На овој ден рано наутро пред изгрејсонце, домаќинките ги бојадисуваат првите велигденски јајца. Најпрво каснуваат малку леб, се вртат кон исток, се прекрстуваат и ги бојат првите три црвени јајца. Првото јајце, божјаче, откако ќе се бојадиса се остава да го „фатат“ првите зраци од сонцето, а потоа се будат децата и со него на лицето им се прави „Црвено-бело“. Божјарчето се чува цела година, до наредниот Велики четврток, и само ова јајце не скапува! 

Cлиka  Nashemaalo art
 

Останатите јаца се бојадисуваат во различни бои и на различни начини, а еве кои се значењата на боите на велигденските јајца:

Црвена – божествена љубов, надеж

Жолта – светло среќа 

Кафена /Зелeна– среќа, пaри

Бела – чистота, зaштитa

Портокалова – издржливост и сила

Виолетова – пoодpжka, xpaвpocт

Сина – здравје

Цветници 2023

Цветници (Цветоносна недела или Врбица) e Xристијански подвижен празник во спомен на влегувањето на Исус Христос во Ерусалим, кога неговите ученици и симпатизери со цвеќе и врбови гранки, како и со својата облека му го постилале патот. Денот на празнување секогаш е една недела пред Велигден.

Наpoдни Oбичаи:

Во Македонија овој празник се празнува различно. На овој ден младите невести, девојките и девојчињата со кошници во рацете, одат на прошетка во селските ливади. Берат цвеќиња. Прават толку цветни кивчиња колку што има членови во нивната фамилија. Прават и една поголема китка за куќата која, по враќањето дома, ја оставаат пред домашната икона.

По берењето на цвеќињата и при правењето на китчињата, младите невести, девојките и девојчињата пеат:

Ајде Цвето на цвеќе, 

Лазаре Цвеќе да си береме, Лазаре, Китки да си китиме, Лазаре, 

Кому китка по китка, Лазаре,

На Лазара пет китки, Лазаре.

Младите невести, девојките и девојчињата со китките во раце пеат и други песни и играат.

Имендени:

На Цветници именден чекаат лицата кои ги имаат следниве имиња:

Цветан, Цветко, Цвета, Цветанка 
Трендафил
Каранфил
Роза
Ружа
Босилка
Невена
Јасмин, Јасмина
Виолета

ЛАЗАРЕВА САБОТА 2023

Ден пред Цветници верниците ја слават Лазарова сабота е ден како што уште се нарекува, празникот на Господовото влегување во Ерусалим. Се празнува во чест на воскресението на праведниот Лазар, кого Христос го врати од мртвите. Благодарение на овој настан многумина веруваа во Спасителот и неговите неверојатни способности. Во христијанството, воскресението на Лазар е едно од најпознатите чуда што ги направил Исус за време на неговото време на земјата.

Интересно е што Лазарева сабота се слави календарски не во исто време кога се случила историски. Всушност, воскресението на Лазар се случи два месеци пред Господовото влегување во Ерусалим, а не ден пред овој настан.

Лазарева сабота се паѓа на шестиот ден од шестата недела на Великиот пост, што значи дека нема фиксен датум. Во 2023 година верниците ќе го слават овој празник 8 Април. Следниот ден, 9 април, е Цветници, а Велигден ќе дојде точно една недела по него.

Настаните се опишани во Евангелието по Јован. Според него, Лазар бил праведен жител на Витанија (предградие на Ерусалим), чие семејство Христос често го посетувал и го нарекувал пријател. Лазар умре од тешка болест, а кога Спасителот можеше да дојде во неговата крипта, веќе поминаа четири дена од неговата смрт. „Лазаре, излези! – рече Христос и се врати во живот и излезе кај луѓето собрани околу гробната пештера, испреплетени во погребни плаштеници. Веста за чудото брзо се прошири низ целиот регион. Исус, влегувајќи во Ерусалим на мало магаре, толпата веќе го пречека како цар кој ја победил смртта. Гледајќи го ваквото обожавање на народот, првосвештениците решиле да го убијат Христа.

Според Библијата, воскреснатиот Лазар живеел уште 30 години, поради прогонство се преселил на Кипар, каде во чин епископ сите овие години ја проповедал христијанската вера.

Во меѓувреме, воскресението на Лазар не било единственото такво чудо што го направил Спасителот. Пред ова, Исус го воскресна од мртвите синот на една вдовица од градот Наин, како и единствената 12-годишна ќерка на Евреин, Јаир.

ИСТОРИЈА НА ПРАЗНИКОТ:

По неговата втора смрт на Кипар, Лазар бил погребан во близина на градот Китион, каде што бил епископ. Сега таму е градот Ларнака - неговото име доаѓа од зборот „ларнакс“, што значи „саркофаг“. Инаку, Витанија, каде што Христос го вратил својот пријател во живот, во чест на овој настан во византиската ера била наречена Лазарион.

На крајот на XNUMX век, моштите на праведниот човек беа пренесени во Константинопол, а на Кипар беше подигнат храм именуван по него. Во исто време, тие почнаа да го почитуваат праведниот Лазар многу порано, веќе од XNUMX век.

За време на црковните служби во Лазарова сабота, свештениците ја менуваат својата облека од црна во празнична бела. Сепак, овој ден сè уште паѓа за време на Великиот пост, така што секоја раскошна веселба во овој момент не е добредојдена. Во храната, пак, се обезбедува олеснување за верниците – дозволено е кавијар, растително масло и црвено вино.

НАРОДНИ ОБИЧАИ:

За време на доаѓањето на Христос во Ерусалим, луѓето кои веќе слушнале за неговите чуда, фрлале палмови гранки под нозете на Спасителот. Се разбира, немаше палми во нашата земја - тие беа заменети со расцутени врби.

Тие отидоа по нив токму во Лазарева сабота, за да имаат време да ги осветат следниот ден за време на богослужбата. Обично тие одеа до најблиските реки - во Москва, на пример, врбите и врбите растеа во изобилство на бреговите на Неглинка. Пред револуцијата, во саботата, на Црвениот плоштад беше отворена „аукција на палми“, каде што, сепак, се тргуваше не само со гранки од врба, туку и со икони, слатки и играчки.

Домаќините подготвија задоволства за неделниот празник: печеа палачинки од леќата и пити со риба, варени каша. А во Грција правеле и специјални слатки колачиња – „лазарчики“.

Табли имаше и во Лазарова сабота. Откако внеле врба во куќата, тие се обиделе лесно да ги удрат членовите на домаќинството со неа - се верувало дека тоа му ветува здравје цела година на секој „претепан“. И, исто така, погледнаа колку пупки веќе процветаа на врбата. Ако е во изобилство, годината ќе биде не само плодна, туку и богата со радосни настани.

Приказната за Лазар и чудото што му е направено е една од најраните теми во христијанската уметност. Се наоѓа на сликите на најстарите катакомби и саркофази од век. Излегува дека тие почнале да го цртаат воскресението на праведниците уште пред да почнат да го слават овој настан исклучително редок случај.

Најголемите мајстори на сликарството во подоцнежните епохи се свртеа кон оваа евангелска приказна. Постојат слики за враќањето на Лазар во живот од Караваџо, Рембрант и Ван Гог.